In de afgelopen jaren zijn in Nederland diverse combibanen aangelegd: skeelerbanen met een asfaltlaag, waarom bij een beetje vorst een ijslaag gecreëerd kon worden. Daardoor konden in minder goede winters toch op diverse plaatsen geschaatst worden. Sinds winter 2020/2021 is daar nog een nieuwe versie bij: de combibaan met schuimbeton eronder. Gevolg: meer ijs in nog slappere winters. Winterswijk begon ermee, wie volgt?

over een nacht ijs
Over één nacht ijs: sproeien en dweilen over koud asfalt: Doornsche ijsclub

Op steeds meer plaatsen in het land zijn combibanen aangelegd om zoveel mogelijk schaatsdagen te kunnen realiseren en met de zomer een uitstekende mogelijkheid om te skeeleren in voorbereiding van het schaatsseizoen. Zelfs in de afgelopen slappe winter kon daardoor een marathon op natuurijs worden gehouden. Dankzij de combibaan in Noordlaren kon snel een mooie ijsvloer worden aangelegd. Ook in Doorn kon worden geschaatst op het snel ontwikkelde natuurijs, dankzij de inzet van vrijwilligers.

Primeur Noordlaren
De ijsvloer in Noordlaren werd in twee nachten opgebouwd met tractor en giertank, Dit kostte wel veel nachtelijke inzet van een aantal vrijwilligers. “De nog weer even strenge vorst rond de kerstdagen – vooral in het noorden – is er een voorbeeld van dat er ondanks klimaatverandering nog steeds extremen kunnen voorkomen. En die moet je zien te benutten,” aldus Jop van der Werff, natuurijsoloog. “De meteorologen geven ook steeds weer aan dat de extremen in temperatuur heftiger zullen zijn. En dat terwijl er sprake is van een opwaartse trent in de gemiddelde temperatuur. Om die reden wordt ook een volgende Elfstedentocht niet uitgesloten,” aldus van der Werff. De natuurijsdeskundige die zich vooral bezighoudt met de vorming van ijs boven verharde ondergrond is in contact met Alfred Snoek van Weerplaza. Juist een snel inspelen op de temperatuur vlak boven de grond is zo belangrijk voor het benutten van die kou.

Nieuwe techniek
In Winterswijk werd deze winter een geheel nieuw type combibaan gerealiseerd: een asfaltlaag met daaronder schuimbeton. Dit schuimbeton heeft de bijzondere werking dat het de aanwezige lage kou aantrekt en vasthoudt. Daardoor kan met een beetje vorst al een ijslaag gerealiseerd worden. Dankzij deze toepassing konden maar liefst 9 schaatsdagen gerealiseerd worden; en dat in de slappe winter van 2021/2022. Het brein achter deze nieuwe techniek is ingenieur Jop van der Werff.

snel en lang schaatsen op natuurijs door onderlaag schuimbeton
Winterswijk: schaatsen in maart dankzij onderlaag van schuimbeton onder het asfalt  Foto Hendrik van Prooije

Kou beter gebruiken
Elektrotechnicus en ijsoloog Jop van der Werff heeft de laatste jaren zich vooral gericht op de ontwikkeling van de kou laag bij de grond. Juist deze kou komt veel voor en is zeer goed te gebruiken voor de ijsvorming op een vaste ondergrond. Door gebruikmaking van schuimbeton wordt de aanwezige lage kou optimaal benut. Van der Werff volgde afgelopen winters nauwlettend de weersontwikkeling op klomphoogte. Met de voorspellingen hoe deze kou zou optreden kon gereageerd worden met het starten van besproeiiing van het ijs. Hiermee was al veel ervaring opgedaan in het Westlandse De Lier, waar ze in vorige winters ook al een record aan schaatsdagen konden realiseren.

Mooi perspectief
De in Winterswijk toegepaste techniek zou zeker op meer plaatsen gebruikt kunnen worden. De aanbreng van een onderlaag van schuimbeton met daarover heen een dunne asfaltlaag is gemakkelijk te realiseren. Daardoor zouden op meer plaatsen meer en langduriger geschaatst kunnen worden. Onlangs is deze mogelijkheid ook geopperd voor de vernieuwingen binnen het Stadspark in Groningen. Hier zou de oude drafbaan een prachtige plek kunnen zijn waar oude tijden herleven dat midden in Groningen geschaatst zou kunnen worden. Als dit lukt krijgt Groningen weer zijn oude glorie terug op schaatsgebied uit de jaren 80 van twee eeuwen geleden. Dat zou fantastisch zijn, juist omdat het ook in het noorden toch vaak net even kouder is.

MEER LEZEN/KIJKEN

vorst_klomphoogte weerplaza
Temperatuur op klomphoogte; bron Weerplaza

Kansen voor meer natuurijs in slappe winters

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*